Янгиликлар

Global tashabbuslar dezinformatsiyaga qarshi kurashish bo'yicha

Hozirgi vaqtda dezinformatsiya darajasini o'lchaydigan yagona global indeks mavjud emas, shuning uchun yolg'on faktlarning tarqalishini baholash va uni raqamlar bilan ifodalash, shuningdek, bu darajaning o'zgarishini kuzatish mumkin emas. Ushbu muammoni monitoring qilish va tahlil qilish bo'yicha mintaqaviy va mavzuga oid tashabbuslar amalga oshirilmoqda.
Dezinformatsiyaga qarshi samarali usullar avvalo jamoatchilik bilan o'zaro hamkorlik qilish va aholining media va axborot savodxonligini oshirishga qaratilgan bo'lib, bu barqaror jamiyat yaratish, dezinformatsiyaga qarshi turish, ishonchli ma'lumotlarni tarqatish va yolg'on da'volarni rad etishga yordam beradi.
Dezinformatsiyaning tarqalish sabablarini va oqibatlarini tushunishga yordam berish, shu bilan birga, raqamli makonda faktlarni tekshirish mahoratini oshirish muhimdir.
Ko'plab mutaxassislar axborot muhiti monitoringi va ma'lumotlarni tahlil qilishning muhimligini ta'kidlaydilar, tashkilotga tegishli axborotni tahlil qilish, dezinformatsiya manbalarini aniqlash va dushmanlik narrativlarini tahlil qilish. Bu o'zlarining jamoatchilik bilan aloqalari samaradorligini baholashga imkon beradi.
Axborot maydoniga memlar, demotivatorlar, qisqa videoroliklar kabi ommabop formatlarni joriy qilish, feyklar rad etilishi bilan birga tarqatiladigan materiallar sifatida maksimal foydalanuvchilar soniga etib borish uchun axborotni soddalashtirilgan tarzda yetkazish, yolg'on ma'lumotlarning tarqalishiga to'sqinlik qiladi.
Dezinformatsiyaga qarshi samarali kurashayotgan asosiy xalqaro tashkilotlar qatoriga Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) kiradi. BMT Bosh kotibi Antoniu Guterresh davlatlarni media savodxonligini oshirishga, xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga va jamiyatning axborot tahdidlarga nisbatan barqarorligini mustahkamlashga chaqiradi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ilmiy ma’lumotlarga asoslangan ishonchli ma’lumotlarni tarqatadi va COVID-19 pandemiyasi kontekstida dezinformatsion afsonalarga qarshi kurashadi.
YuNESKO Xalqaro aloqa rivoji dasturi Byurosi orqali Afrikada, Hindistonda va Karib havzasida dezinformatsiyaga qarshi kurashish bo'yicha qator tashabbuslarni boshladi. Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) esa davlatlararo forumlarda dezinformatsiyaning zararli ta'sirini cheklash va OAVga hodisalarni xolis yoritish imkoniyatini berish bo'yicha g'oyalarni muhokama qiladi.
Dezinformatsiyani monitoring qilish va tahlil qilish uchun quyidagi texnologiyalar qo'llaniladi:

  • Tashkilotga tegishli axborotni uzluksiz monitoring qilish va tahlil qilish, dezinformatsiya manbalarini aniqlash va dushmanlik narrativlarini tahlil qilish. Bu o'zlarining jamoatchilik bilan aloqalari samaradorligini baholashga imkon beradi.
  • Jamoat axborotidan foydalanish uchun mo'ljallangan jarayonlar va texnologiyalarni ishlab chiqaradigan malakali mutaxassislar, shuningdek, axborot tahdidlarga javob berish uchun xabarlarni rejalashtirish va yetkazish.
  • Axborot muhitini tushunishni takomillashtirish uchun OAVni muntazam monitoring qilish va tahlil qilish.
  • Nashrlar tematik narrativlarini tahlil qilish, targ'ibot, dezinformatsiya va manipulyatsiyalarni aniqlash, ularning mavjudligi belgilari aniqlanadi. Targ'ibot, dezinformatsiya va manipulyatsiyalar mavjudligi har doim jurnalistika standartlaridan bir yoki bir nechtasining buzilishi bilan bog'liq.
  • Poynter instituti tomonidan yaratilgan notijorat tashkiloti fact-checking (faktlarni tekshirish) kabi dezinformatsiyaga qarshi kurashish uchun axborot-tahliliy texnologiyalardan foydalanish. Bu odamlarga dezinformatsiyani aniqlash va uni yo'q qilishda yordam beradi.